Circa dertig procent van alle vrouwen in Nederland kampt met ongewild urineverlies (incontinentie). Velen schamen zich daarvoor, stoppen met sporten of raken in een sociaal isolement. ‘Dat is heel spijtig, want incontinentie is vaak goed te behandelen’, verzekert L.C. de Vries, gynaecoloog in het Scheper Ziekenhuis in Emmen. ‘Op onze incontinentie- en bekkenbodempoli boeken we zeer goede resultaten.’
Ongewild urineverlies kent verschillende vormen, zoals stressincontinentie. Tijdens niezen, lachen of hoesten worden de buikspieren aangespannen, waardoor de druk in de buikholte plotseling toeneemt. Het gevolg: urineverlies. Stressincontinentie wordt veroorzaakt door een slecht functionerende kring- of bekkenbodemspier. Ook zwangerschappen, bevallingen of een verzakking behoren tot de ‘boosdoeners’.
Een andere bekende vorm van ongewild urineverlies heet urge- of aandrangincontinentie, waarbij een vrouw heel vaak moet plassen. Deze vorm van urineverlies wordt veroorzaakt door een stoornis van de blaas of van de zenuwvoorziening van de blaas.
Om de zorg voor vrouwen met incontinentie- c.q. bekkenbodemproblemen te verbeteren, is het Scheper Ziekenhuis vier jaar geleden gestart met een speciaal spreekuur. ‘Deze poli is een samenwerkingsverband van de incontinentieverpleegkundige, bekkenbodemfysiotherapeut, uroloog en gynaecoloog. De patiënt wordt tijdens één bezoek door al deze disciplines onderzocht. Nog diezelfde dag stelt dit team een behandelplan op, zodat de patiënt heel snel weet waar ze aan toe is’, verklaart de gynaecoloog.
Onderzoeken
Nadat de patiënt door haar huisarts naar dit spreekuur is verwezen, krijgt zij eerst schriftelijke informatie thuisgestuurd. Daarnaast houdt zij twee dagen voorafgaand aan de afspraak een soort dagboekje bij, waarin ze haar incontinentieklachten noteert. ‘Op die manier krijgen we een goed beeld van de aard en de ernst van de incontinentie’, licht De Vries toe.
Op de incontinentie- en bekkenbodempoli heeft de patiënt eerst een gesprek met de incontinentieverpleegkundige. Zij brengt de klachten in kaart en verricht blaasfunctieonderzoek. Aansluitend meldt de patiënt zich bij uroloog Westerhof, die de blaas en het blaasslijmvlies op afwijkingen onderzoekt (cystoscopie). Vervolgens wordt de patiënt bij gynaecoloog De Vries of collega dr. Henke verwacht, die een zogeheten echoscopie uitvoert. ‘Met deze techniek krijgen we een goed beeld van een eventuele verzakking of bekkenbodemproblemen.’
Aan het eind van dit wekelijkse spreekuur komen deze zorgprofessionals bijeen om hun bevindingen gezamenlijk te bespreken. ‘Met als resultaat een behandelplan op maat’, schetst De Vries. Bovendien hoeft de patiënt slechts één bezoek aan het ziekenhuis te brengen. ‘Zij weet meteen wat er aan de hand is én wat er aan te doen is.’
Behandeling
De behandelmogelijkheden van incontinentie variëren van bekkenbodemfysiotherapie en een operatie tot het voorschrijven van medicatie. De meeste vrouwen hebben daar volgens de gynaecoloog veel baat bij. ‘In veel gevallen kunnen we deze patiënten van hun incontinentieklachten afhelpen.’ De vrouwen in kwestie zijn dan ook zeer positief over de incontinentie- en bekkenbodempoli van het Scheper Ziekenhuis. ‘Uit een enquête blijkt dat deze formule zeer gewaardeerd wordt. ‘Ten eerste omdat deze patiënten maar eenmaal naar het ziekenhuis hoeven te komen en ten tweede omdat de verschillende deskundigen hun kennis bundelen. Met als gevolg een gedegen behandelplan’, verklaart De Vries. ‘Onze multidisciplinaire aanpak is dus in alle opzichten geslaagd.’
De Consumentenbond beoordeelde de zorg rond stressincontinentie van Nederlandse ziekenhuizen op basis van gegevens die zijn verzameld door bureau Zichtbare Zorg. Het Scheper Ziekenhuis kwam als koploper uit de bus. (Gezondgids, december 2011 januari 2012.)
